1. “İtibar paha biçilemezdir. Özgürlük ve bağımsızlık paha biçilemezdir. Aile ve dostlar paha biçilemezdir. Sevdikleriniz tarafından sevilmek paha biçilemezdir. Mutluluk paha biçilemezdir. Ve bütün bunları elinizde tutmanın en iyi yolu, zamanı geldiğinde, onlara zarar verecek risklere girmekten vazgeçebilmektir. Sizin için yeterli olan noktaya geldiğinizi bilmektir.

Güzel haber şu ki, yeterli noktası oluşturmak için kullanılabilecek araç fevkalade basit ve yukarıda saydığım paha biçilemez değerlerin hiçbirine zarar verebilecek riskler almayı gerektirmiyor.”

2. *“*Para konusunda birçok ironi var. Bunlardan önemli bir tanesi de şu: Servet, Sizin görmediklerinizdir.”

3. “İnsanlar taklit ederek öğrenmede iyidir. Ancak servetin gizli doğası, başkalarını taklit etmeyi ve onlardan öğrenmeyi zorlaştırır. Ronald Read, ölümünden sonra birçok insanın finansal rol modeli oldu. Medyada göklere çıkarıldı ve sosyal medyada sevildi. Ama hayattayken kimsenin finansal rol modeli değildi: çünkü servetinin her kuruşu, onu tanıyanlardan bile gizliydi.

Büyük yazarların eserlerini okuyamıyorsanız, yazmayı öğrenmenin ne kadar zor olacağını bir düşünün. Kimden ilham alırdınız? Kime hayran olurdunuz? Kimin ince püf noktalarını ve ipucularını taklit ederdiniz? Bu, zor olan bir şeyi daha da zorlaştırır. Göremediklerinizden öğrenmek zordur. Ve bu da, birçok kişinin servet oluşturmasının neden çok zor olduğunu açıklamaya yardımcı olur.

Dünya hem alçakgönüllü görünüp de varlıklı olan, hem de iflasın kıyısında yaşadığı halde zengin görünen insanlarla dolu. Başkalarının başarısını çabuk değerlendirirken ve kendi hedeflerinizi belirlerken bunu aklınızda bulundurun.”

4. “Araba Paradoksundaki Adam, Ferrari. Burada savunduğum görüş, insanların genellikle başkalarından saygı görmeyi ve beğenilmeyi arzuladığının; fakat aynı zamanda da, parayı lüks şeyler satın almak için kullanmanın, size düşündüğünüzden daha az şey getireceğinin ayrımına varıp kabul etmektir. Hedefiniz saygı ve hayranlıksa, onu nasıl ve nerede aradığınıza dikkat etmeniz gerekir.

Alçakgönüllülük, nezaket ve empati, beygir gücünün asla veremeyeceği kadar saygınlık getirir.”

5. “1900 yılından 2019’a kadar her ay bir dolar biriktirdiğimizi varsayarsak, nasıl bir sonuç almış olacağımıza bakalım.

Bu bir doları her ay, piyasada koşullar ne olursa olsun, Amerikan hisse senetlerine yatırmış bir yatırımcı hayal edelim. Ekonomistlerin ufukta ekonomik durgunluk göründüğünü veya yeni bir ayı piyasanın yaklaştığını haykırdığı dönemlerde bile, her ay o bir doları hisse senetlerine yatırmış olsun. Bu yatırımcıya Sue adını verelim.

Ama belki de, ekonomik durgunluklar sırasında yatırım yapmak bizi ürkütüyor. Bu yüzden de, ekonominin durgunlukta olmadığı dönemlerde bir dolarımızı borsaya yatırıyoruz; durgunlukta olduğu dönemlerde her şeyi elden çıkarıp, bir doları nakit olarak biriktiriyoruz; durgunluk sona erdiğinde de her şeyi borsaya geri yatırıyoruz. Bu yatırımcıya da Jim diyelim.

Ya da belki, durgunluğun bizi korkutması birkaç ay alıyor; ayrıca yeniden güven duymamız ve piyasalara geri dönmemiz de zaman istiyor. Böylece durgunluk dönemleri dışında her ay bir dolarımızı hisse senetlerine yatırıyoruz; durgunluk başladıktan altı ay sonra hepsini satıyoruz ve durgunluğun sona ermesinden altı ay sonra yine hisse senedi piyasalarına giriyoruz. Onun adı da Tom olsun.

Bu üç yatırımcı zaman içinde ne kadar para kazanır?

Sue 435,551 dolarla çıkar. Jim 257,386 dolar yapar. Tom 234,476 doları olur. Sue açık ara kazanır.

1900 ile 2019 yılları arasında 1428 ay vardı. Bunların 300’den biraz fazlası ekonomik durgunluk dönemindeydi. Böylece Sue, ekonominin durgunlukta veya durgunluğa yakın olduğu yüzde 22’lik zaman diliminde sakinliğini koruyarak, Jim veya Tom’dan neredeyse dörtte üç oranında daha fazla paranın sahibi oldu.”

Morgan Housel, Paranın Psikolojisi